prof. Stefan Dousa

Profesor Stefan Dousa, krakowski artysta rzeźbiarz związany z Akademią Sztuk Pięknych, otrzymał zaszczytne zadanie stworzenia trwałego pomnika upamiętniającego obronę Krzyża Nowohuckiego — wydarzenia, które przez ponad 45 lat żyło jedynie w pamięci świadków i dokumentach IPN.

Jego dzieło — Pomnik Krzyża Nowohuckiego — zostało odlane z brązu w krakowskiej odlewni. Monumentalna rzeźba ma prawie 5 metrów wysokości i waży około 600 kilogramów. Na cokole wyryto słowa Jana Pawła II z homilii z 1979 roku: „Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi!" — te same słowa, które miliony Polaków powtarzały na Błoniach Krakowskich.

Pomnik został uroczyście odsłonięty i poświęcony 10 listopada 2007 roku, w obecności obrońców Krzyża z 1960 roku, ich rodzin, duchowieństwa i władz miasta. Stanął dokładnie w miejscu, gdzie 47 lat wcześniej kobiety z blaszankami chwyciły za drewniany krzyż i nie puściły go wobec milicji — trwały symbol pamięci i zwycięstwa.

Dousa zaprojektował pomnik tak, by łączył tradycję sakralną z nowoczesną formą rzeźbiarską — brązowy krzyż wyrasta z kamiennego cokołu niczym drzewo zakorzenione w nowohuckiej ziemi. Dzieło jest jednocześnie pomnikiem, modlitwą i dziełem sztuki — trwałym świadectwem, że obrona Krzyża w 1960 roku nie poszła w zapomnienie.