Ryszard Smagur
1962–1983
Ofiara ZOMO
Ryszard Smagur urodził się w 1962 roku. Był mieszkańcem Nowej Huty — dzielnicy, która w latach stanu wojennego stała się jednym z najgorętszych punktów oporu przeciw komunistycznej władzy. W Nowej Hucie demonstracje odbywały się regularnie, a ZOMO i milicja stosowały coraz brutalniejsze metody pacyfikacji.
W 1983 roku, podczas jednej z licznych demonstracji ulicznych, Ryszard Smagur został trafiony w szyję pojemnikiem z gazem łzawiącym wystrzelonym przez funkcjonariusza ZOMO. Miał zaledwie 21 lat — rok więcej niż Bogdan Włosik, który zginął na tych samych ulicach zaledwie rok wcześniej.
Dwa zabójstwa młodych ludzi w ciągu jednego roku wstrząsnęły nie tylko Nową Hutą, ale całą Polską. Nowa Huta zyskała przydomek „twierdza oporu" — tu demonstracje były najliczniejsze, najdłuższe i najbardziej zdeterminowane. Władze musiały stale utrzymywać w dzielnicy wzmocnione oddziały ZOMO, a mimo to nie potrafiły stłumić oporu.
Ryszard Smagur spoczywa na Cmentarzu Grębałowskim, niedaleko grobu Bogdana Włosika. Obaj stali się symbolami najwyższej ceny, jaką mieszkańcy Nowej Huty zapłacili za wolność. Ich imiona wymieniane są podczas każdych obchodów rocznicy obrony Krzyża Nowohuckiego — przypomnienie, że walka o godność i wolność w tej dzielnicy trwała przez trzy dekady i kosztowała młode życia.
Cytaty
“Nowa Huta — twierdza oporu. Tu demonstracje były najliczniejsze, najdłuższe i najbardziej zdeterminowane.”